Valparaíso

Het werd tijd dat ik geconfronteerd werd met het feit dat dit een ontwikkelingsland is. Een weekend in Valparaíso heeft mijn ogen open gedaan en laten beseffen dat er een andere wereld bestaat achter mooie gebouwen en lieve mensen.
De naam al van de stad kan op verschillende manieren geïnterpreteerd worden, hoewel alle interpretaties tot dezelfde conclusie leiden: het paradijs zou op deze plek bestaan.
Pedro de Valdivia stichtte deze stad aan de kust in de 16de eeuw toen hij Chili veroverde. Hij noemde het Valparaíso omdat het hem deed terugdenken aan zijn stad in Spanje met dezelfde naam. Deze haven van Valparaíso is jarenlang een belangrijke stop geweest voor schepen die onderweg waren naar Europa en die langs de straat van Magallanes (langs Punta Arenas, Patagonia) voerden. Na de opening van het Panama-kanaal waren de glorietijden van Valparaíso verleden tijd.
En toch stond er een enorm vrachtschip 10 ton fruit in te laden om naar het Middenoosten mee te nemen.



Sinds de stichting van het stadje heeft de bevolking zich altijd al bezig gehouden met vissen en het schijnt dat je in Chili een van de lekkerste zeevruchten kunt eten ter wereld! En toerisme. Er stond een grote cruiseschip in de haven die een paar honderd Amerikanen met zich had meegebracht. En daarnaast komen behoorlijk wat backpackers naar Valparaíso en ook een grote hoeveelheid Chilenen uit Santiago die voor de vakantie of weekend naar de kust vluchten.
Een stad die niet alleen veel toeristen aantrekt maar sterker nog, beoordeelt is door UNESCO als Werelderfgoed!

De stad bestaat uit een laag gedeelte met alle centrale voorzieningen zoals een haven, markt, kerken en het regeringsgebouw waar vanuit het land geregeerd wordt. Het breidt zich uit over tientallen heuvels die bebouwt zijn met kleurrijke huisjes.
Twee van deze heuvels, Cerro Alegre en Cerro Concepción, zijn bezaaid met honderden ateliers van jonge en minder jonge artiesten die een paar centen proberen te verdienen door hun kunsten te tentoonstellen en souvenirs te verkopen aan de wat rijkere toeristen onder ons. De wijkjes stralen een bohemien sfeer uit, ze zijn zeer veilig en liberaal. Pablo Neruda heeft hier een huis gehad en zo hebben meerdere kunstenaars van Valparaíso hun woonplaats gemaakt. Maar naast de pittoreske wijkjes waar liefhebbers van kunst en fotografen dagen lang rond kunnen lopen zonder zich te vervelen is er een gedeelte van de stad die mij een slapeloze nacht heeft bezorgd.
Het is er vies. Niet gewoon vies zoals elke grote stad wel vies is maar echt ranzig. En niet omdat de gemiddelde mens geen geld heeft om een huis opnieuw te schilderen of om de kozijnen te vervangen, maar omdat mensen hun behoeftes op straat doen, overal. Vuilnis wordt op de grond gegooid, aan de kant geveegd en na de markt liggen alle resten vis, vlees, fruit en stront overal weg te rotten. Kinderen leren niet een papiertje in de vuilnisbak te stoppen maar gooien het op de stoep. Maar de ouders zijn nou ook niet het beste voorbeeld. Kind moet plassen? Prima, broek omlaag en plassen maar tegen de ruit van een winkel.
De dagen die ik hier heb doorgebracht met een lucht naar urine tot in het diepste van mijn neus, hebben mij continu doen afvragen waar het fatsoen van deze mensen is gebleven en vooral de verzorging van de omgeving waar men leeft. Ik heb me laten vertellen dat deze verzorging beperkt blijft tot het interieur van huizen en dus niet verder komt dan de voordeur.

En als je een stad bezoekt zoek je meestal het hoofdplein op met de kerk, daar waar alles begonnen is. In Valparaíso staat deze plein stijf van de bedelaars, travesties, zwerfhonden en andere ongein. Voor het eerst hier in Chili voelde ik me echt onveilig (had ik de Lonely Planet van te voren gelezen dan had ik geweten dat dit een van de minst veilige buurt is van de stad, maar daar ga je in principe niet van uit als het gaat om het hoofdplein met kerk). Dat gene wat je niet verwacht te treffen stond ineens voor me en dat heeft mijn ogen open gedaan.
Hoewel de Lonely Planet de stad Valparaíso boven Santiago kiest, kan ik alvast verklappen dat de meningen verschillen als het gaat om “cobblestone streets (…) stunningly perched on steep hillsides”.