Patagonia

“Tourism has begun to discover the strange beauty of this angle of the world called magallanes. In summer time the nights grow longer with an ineffable dusk until midnight; the southern dawns are an spectacle of a bloody and raptured sky.”

“El turismo ha empezado a descubrir la extraña hermosura de ese ángulo del mundo que se llama magallanes. El verano ofrece allí las noches que se prolongan hasta las veinticuatro horas y las auroras australes que son un espéctaculo de ensagrentamiento arrebatado del cielo.”
Pablo Neruda

Nobelprijswinnaar Pablo Neruda is een grote liefhebber van zijn land. Deze Chileense schrijver reist verschillende keren naar het uiterste zuiden om te genieten van de natuur die Patagonia te bieden heeft. Dit gebied wordt ook wel het einde van de wereld genoemd en dat is ook niet zo gek aangezien Punta Arenas de meest zuidelijke stad is van het vaste continent Amerika. En dan heb ik het over het hele continent Amerika. En om het per land te bereiken moet je de grens over door Argentinië. Sociaal gezien is het ook een verlaten punt, Punta Arenas telt ongeveer 125.000 inwoners en de mensen hier voelen zich eerst magallánicos en daarna chileens. Maar je voelt je hier niet verlaten. Je wordt overdonderd door de aanwezigheid van de natuur voor je, bij je, in je. De wind is je beste vriend hier niet. Het ene moment is ie zacht van aard, stil en nodigt hij je uit om een wandeling te maken en het andere moment is het een storm van guurheid, kou en is het een teken van de dood. En dan overdrijf ik niet want er wil hier weinig groeien om te mensen te voeden. Alle groente en fruit moet geïmporteerd worden en wat betreft de dieren hebben alleen een bepaalde ras koeien en schapen geleerd om hier te overleven. De meeste inwoners van Magallanes (zo heet deze regio officieel) houden zich dus bezig met vee en in januari en februari met toerisme. Tijdens deze twee maanden verzamelen ze wat extra´s voor de rest van de jaar. Ik vroeg een oudere man of ze van toerisme konden leven. Hij haalde zijn schouders op en antwoordde dat het nét kon.


Een van de mooiste natuurgebieden ter wereld en daarom ook beschermd door UNESCO is het Nationaal Park Torres del Paine. Van overal van de wereld vandaan komen toeristen om in dit park te trekken voor een paar dagen. Anderen besluiten een dagtour te maken met een van de vele reisorganisaties die in Puerto Natales aanwezig zijn. Het landschap van het natuurgebied wordt bepaald door de torens van Paine. Drie reusachtige bergen van massief graniet die boven andere bergen uitsteken en uitkijken op een glooiend landschap die hier pampa genoemd wordt en een soort gras is dat rood-, geel- en groengekleurd is. Daarin grazen niet alleen schapen en koeien, maar ook veel guanacos (familie van de lama) en nandoes huppelen hier rond. Tussen de bergen zijn er allemaal meren die een heldere turquoise kleur hebben door de mineralen die ze bevatten en door de ijsblauwe lucht. Ik heb veel condors kunnen spotten. Deze vliegende roofdieren staan samen met de huemul (familie van de hert, ook te zien in het park) als symbool voor Chili. De condor voor kracht en de huemul voor gerechtigheid. Het embleem van Chili heeft een afbeelding van deze twee dieren met daaronder de volgende spreuk: "Por la razón o la fuerza", oftewel of er is gerechtigheid of we vechten. Even terzijde.

Voor dit prachtige gebied hadden anderen een ander doel voor ogen. Het is een gebied rijk aan mineralen en rivieren, in de zee is er olie en toerisme is groeiende. Plannen om het gebied vol te zetten met elektriciteitspalen, stuwdammen en geasfalteerde wegen werden niet doorgezet doordat het gebied zowel door de Chileense staat als door UNESCO beschermd wordt. Deze veranderingen in het landschap zijn gelukkig niet doorgezet, maar nog geen eeuw geleden zag Patagonia er toch behoorlijk anders uit dan wat het nu is.
Waar vroeger vier verschillende inheemse volken woonden (tot aan begin 20ste eeuw) is daar niets meer van terug te vinden. Europeanen voerden langs Punta Arenas om zo in Azie te komen zonder in problemen te komen met Portugezen, de Hollanders en de Engelsen. In Punta Arenas werd een haven opgezet en al snel werd het land ontplooid en immigranten uit heel Europa vestigden zich hier. Tot op de dag van vandaag hebben de inwoners van Magallanes achternamen die niet Spaans in de oren klinken, maar eerder Engels, Nederland, Kroatisch, Italiaans, Russisch en nog vele anderen. Europese ziektes en alcohol zorgden voor de uitroeiing van bijna de hele inheemse volk. Op een paar ordes van missionarissen na, heeft er niemand voor gezorgd voor de bescherming en het in stand houden van deze volkeren, waardoor er van de oorspronkelijke cultuur weinig te vinden is.
Deze winderige plaats verlaat ik, maar in mijn geheugen zal deze bijzondere plek in de wereld blijven. Met een calafate-bes in mijn mond zeg ik de lokale spreuk: Nu weet ik zeker dat ik een keer terug zal komen.

Eerste indrukken van Santiago de Chile

Vanmorgen werd ik wakker van de geluiden van auto's die over het slechte wegdek crossen, werkende bouwvakkers die af en toe wat naar elkaar schreeuwen en de overige geluiden van deze miljoenen stad.
Na een lange en vermoeiende reis ben ik goed aangekomen op Echaurren 508, het flatje is perfect, klein, knus en gezellig. Ik ben verwelkomd door een aardige en lieve chileense studente, Miriam, en haar vriend.
De eerste indrukken: wat een bergen! Santiago de Chile is een redelijk platte stad (je ziet veel mensen fietsen!) en het contrasteert daarom ook enorm met de waanzinnige bergketen die aan één kant uit de aarde rijst. Doordat het een stad is van smog en het over het algemeen altijd mistig is kun je de bergtoppen niet zien en lijken deze monsters oneindig. Tip van Miriam: na een regenbui de Cerro Santa Lucia op gaan die een uitgestrekt uitzicht biedt over de stad.
Aan de andere zijde strekt zich een vlakte uit die ooit een keer de zee zal ontmoeten.
Op de ene of andere manier voelt dit al een beetje thuis, ik heb het gevoel dat ik bij mijn vriendin Marta in Lissabon op bezoek ben. Door de geluiden, de geuren, door de zon maar waarschijnlijk ook door het gezelschap.
Gisteren kreeg ik een uitgebreide tour door een deel van de stad. Het centrum is hier redelijk dichtbij en Miriam en haar vriend hebben mij een hoop verteld wat ik helaas niet allemaal heb kunnen onthouden. Vooral gewezen op de verschillende soorten mensen die hier rondhuppelen en hun namen... een bepaald soort meisjes die zich aankleden zoals die uit japanse strips (korte rokjes, staartjes in, strake truitjes met een knal-kleurtje) en ze worden iets als pokemón genoemd.
Cerro Santa Lucia een bergje in het midden van het centrum met een oud kasteeltje van een Spaanse jonkheer dat nu voor evenementen gebruikt wordt. Dit is hét ontmoetingsplek van de chileense geliefden, op elk bankje, elk hoekje, elk torentje zit wel iets. Je kunt je wel voorstellen dat ik me een beetje overbodig voelde samen met Miriam en haar vriend.
En dan een wijk in waar de alternatieven van de stad elkaar treffen. Vlakbij het Museum van Bellas Artes (kunstmuseum) en het Parque Florestal (de groene long van Santiago, een park dus). Veel kunstenaars die hun kunstjes komen tonen aan de toeristen (zowel chilenen als amerikanen) in ruil voor geld. Het is een wirwar van mensen die heen en weer lopen en de tip van de dag is: zelfverzekerd voor je uit kijken, je tas goed vasthouden en een beetje gemeen kijken. Zo heeft Miriam nog heel veel andere goede tips om te overleven in deze stad.
Wat betreft de mensen, zijn de chilenen die ik tot nu toe heb ontmoet communicatief en vriendelijk. Ze vragen waar je vandaan komt en ze zuchten subtiel van opluchting als ik hun vertel dat ik uit Nederland kom (en dus niet een 100% gringa ben, gringa = blanke persoon, vooral afkomstig uit de VS). En dat vinden ze leuk want Nederlanders zijn hier een echte uitzondering. Veel Amerikanen natuurlijk, Mexicanen, Argentijnen en wat massaal uit Europa overkomt om hier te studeren zijn vooral Fransen!
Wat betreft de stad, de buurt waar ik woon is niet erg mooi (oude huizen, huizen die vlak naast elkaar zijn gebouwd en in alle soorten stijlen) maar het is een veilige buurt. Het centrum is een rommeltje, vies, veel lelijke gebouwen en wat nog over is van de Spaanse bezetting is grijs geworden van de luchtvervuiling. Maar...de stad is groot en wat ik gisteren heb gezien is ook maar een kleine gedeelte ervan.

Nog even als reactie op Paul zijn scheppingsverhaal van Ecuador, vandaag heb ik het scheppingsverhaal van Chile gelezen:
"Toen God de wereld schiep had hij een handvol van alles over - bergen, woestijnen, meren, gletsjers - en dat deed ie allemaal in zijn broekzak. Maar weet je, daar zat een gat in en terwijl God de hemel doorkuisde viel daar een straaltje uit en deze lange baan die zich op aarde heeft gevormd was Chile."


Liefs, Wies